Belka zasilająca rozdziela wodę na pętle, a belka powrotna zbiera strumienie wracające z podłogi. W zależności od rozwiązania przepływomierze mogą znajdować się na zasilaniu albo na powrocie. Podobnie położenie zaworów termostatycznych nie powinno być odgadywane na podstawie wyglądu – kierunek przepływu oraz sposób montażu zawsze trzeba potwierdzić w dokumentacji konkretnego zestawu.

Każda pętla wymaga osobnego króćca zasilającego i powrotnego, czyli jednej sekcji. Pomieszczenie o dużej powierzchni lub wysokim obciążeniu cieplnym może zostać podzielone na kilka pętli. Z kolei dwa małe pomieszczenia nie powinny być bezrefleksyjnie łączone jednym obwodem, jeśli mają pracować jako niezależne strefy.

Do wstępnej kontroli podziału przydadzą się osobne opracowania o maksymalnej długości pętli ogrzewania podłogowego oraz o doborze średnicy rur. Ostateczna liczba sekcji powinna jednak wynikać z jednego rysunku pętli i jednej analizy hydraulicznej.

Dla wody w typowym zakresie temperatur instalacji grzewczej można stosować praktyczne przeliczenie. Jeżeli moc pętli podajemy w watach, a różnicę temperatur zasilania i powrotu w kelwinach, otrzymujemy strumień objętości w litrach na godzinę.

Suma nastaw wszystkich otwartych pętli określa przepływ wymagany od rozdzielacza i pompy. Jeżeli osiem pętli ma przepływy 1,40; 1,60; 2,15; 1,30; 1,90; 1,55; 1,20 i 1,75 l/min, suma wynosi 12,85 l/min, czyli około 0,771 m³/h.

Rotametr pokazuje przepływ w danej sekcji, ale nie odpowiada, jaki przepływ jest właściwy. Wartość projektowa powinna zostać wpisana do zestawienia pętli. Dopiero wtedy przepływomierz pozwala porównać stan rzeczywisty z wymaganym. Szczegółową zasadę działania wskaźnika opisuje artykuł rotametr w rozdzielaczu ogrzewania podłogowego.

W pętlach połączonych równolegle przepływy się sumują, ale ich spadków ciśnienia nie dodaje się jeden do drugiego. Do wysokości podnoszenia pompy przyjmuje się obieg krytyczny: drogę od pompy przez przewód zasilający, armaturę, rozdzielacz, najbardziej wymagającą pętlę i przewód powrotny.

Grupa mieszająca nie jest obowiązkowym dodatkiem do każdego rozdzielacza. Jej zadaniem jest przygotowanie wody o temperaturze odpowiedniej dla podłogówki, gdy instalacja nadrzędna dostarcza czynnik zbyt gorący lub obsługuje jednocześnie odbiorniki wysokotemperaturowe. Jeżeli pompa ciepła albo kocioł z regulacją pogodową zasila wyłącznie instalację niskotemperaturową właściwym parametrem, lokalne mieszanie może być zbędne i powodować niepotrzebne komplikacje hydrauliczne.

Twierdzenie, że stal nierdzewna zawsze jest lepsza od mosiądzu, a rozdzielacz polimerowy zawsze mniej trwały, jest zbyt daleko idącym uproszczeniem. Na bezawaryjność wpływają gatunek materiału, grubość elementów, jakość połączeń, uszczelnienia, skład wody, dopuszczalne ciśnienie i temperatura oraz kompatybilność z pozostałą instalacją.

Co powinien zawierać funkcjonalny zestaw?

Szczegółowe procedury opisują poradniki: próba szczelności ogrzewania podłogowego oraz objawy zapowietrzenia podłogówki. Warto potraktować je jako osobne etapy odbioru, a nie szybkie czynności wykonywane tuż przed wylewką.

Termostat pomieszczeniowy przekazuje sygnał do listwy sterującej, a ta zasila siłownik na odpowiedniej sekcji. Siłownik przesuwa trzpień zaworu i otwiera albo zamyka przepływ. Jest to regulacja wolna – jastrych ma dużą bezwładność, a typowy siłownik termiczny nie reaguje natychmiast.

Po ustaleniu parametrów można przejść do kategorii rozdzielacze do ogrzewania podłogowego albo zobaczyć opis oferowanego przez autora rozdzielacza mosiężnego z rotametrami. Są to odnośniki do sklepu Projekt-Ogrzewania.pl należącego do autora artykułu.

Podsumowanie: dobry rozdzielacz to policzony rozdzielacz

Rozdzielacz do podłogówki należy dobierać dopiero po wyznaczeniu liczby pętli i ich parametrów. Jedna sekcja przypada na jedną pętlę, ale nastawy nie muszą być jednakowe. Przepływ wynika z mocy i różnicy temperatur, całkowita wydajność pompy z sumy przepływów, a wysokość podnoszenia z oporu obiegu krytycznego wraz z elementami wspólnymi.

Materiał belki, obecność siłowników czy grupa mieszająca są decyzjami wtórnymi wobec hydrauliki. Najpierw trzeba ustalić wymagane temperatury, przepływy i sposób współpracy ze źródłem ciepła. Dopiero później można świadomie wybrać konkretny zestaw, szafkę, automatykę i procedurę uruchomienia.

Opracowanie ma charakter techniczno-edukacyjny. Wzory i przykłady pokazują metodę postępowania dla wskazanych założeń i nie zastępują projektu konkretnej instalacji. Dopuszczalne temperatury, ciśnienia, kierunek przepływu, sposób regulacji, procedurę płukania oraz próbę szczelności należy każdorazowo potwierdzić w dokumentacji zastosowanego systemu.